Vì sao cần dìu đọt thay vì đốt đọt sầu riêng?

Trong sản xuất sầu riêng, việc quản lý đọt non ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tích lũy dinh dưỡng và chất lượng mầm hoa, nuôi trái. Vậy vì sao cần dìu đọt thay vì đốt đọt sầu riêng? Đây là giải pháp được nhiều nhà vườn áp dụng nhằm giúp cơi đọt cuối hoàn thiện đồng đều, hạn chế suy cây và tạo nền tảng thuận lợi cho quá trình ra hoa, nuôi trái.

1. Dìu đọt và đốt đọt sầu riêng là gì?

1.1. Đốt đọt sầu riêng là gì?

Đốt đọt là biện pháp sử dụng các loại dinh dưỡng hoặc hoạt chất có khả năng làm ngừng sinh trưởng nhanh, khiến đọt non bị chặn phát triển hoặc già hóa đột ngột. Mục tiêu của phương pháp này là hạn chế cây tiếp tục ra đọt mới, từ đó tập trung dinh dưỡng cho quá trình xử lý ra hoa và nuôi trái, với những trường hợp trái đã ra, việc đốt đọt sẽ giúp trái không bị cạnh tranh dinh dưỡng, hạn chế rụng, méo trái.

Tuy nhiên, nếu thực hiện không đúng thời điểm hoặc lạm dụng nhiều lần, cây có thể gặp các vấn đề như: Lá bị chai cứng, giảm khả năng quang hợp, suy giảm bộ rễ, thiếu nguồn dinh dưỡng dự trữ, mầm hoa yếu, tỷ lệ đậu trái thấp.

1.2. Dìu đọt sầu riêng là gì?

Dìu đọt sầu riêng

Hiện nay, xu hướng kỹ thuật ưu tiên phương pháp dìu đọt nhằm giúp lá non nhanh trưởng thành, tăng khả năng tích luỹ dinh dưỡng và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình phân hóa mầm hoa. Đây được xem là giải pháp an toàn, bền vững và hiệu quả hơn đối với các vườn sầu riêng kinh doanh thay vì đốt đọt để ép cây dừng sinh trưởng đột ngột, kỹ thuật dìu đọt giúp: Lá mở hoàn toàn, tăng độ dày lá, tăng khả năng quang hợp, tích lũy tinh bột và đường trong thân cành, chuẩn bị nguồn dinh dưỡng cho quá trình phân hóa mầm hoa.

Có thể hiểu đơn giản đốt đọt là ép cây ngừng phát triển, dìu đọt là giúp cây hoàn thiện quá trình phát triển trước khi bước sang giai đoạn ra hoa. Trong quá trình nuôi trái, nếu gặp mưa, đọt đi liên tục bà con cũng có thể dìu đọt để có bộ lá khỏe, hạn chế tình trạng cơi đọt.

2. Vì sao cần dìu đọt thay vì đốt đọt sầu riêng?

2.1. Giúp lá hoàn thiện chức năng quang hợp

Lá non khi mới hình thành chưa thể quang hợp hiệu quả, nếu đốt đọt quá sớm, cây sẽ mất đi cơ hội hình thành bộ lá trưởng thành khỏe mạnh. Ngược lại, khi được dìu đọt đúng kỹ thuật, lá sẽ dày, chứa nhiều diệp lục, tăng khả năng sản xuất đường và tinh bột, từ đó giúp bộ lá khỏe hơn. Đây chính là nguồn năng lượng quan trọng cho quá trình hình thành mầm hoa và nuôi trái sau này.

2.2. Tăng tích lũy dinh dưỡng dự trữ

Một trong những điều kiện quan trọng để sầu riêng ra hoa thành công là cây phải có lượng dinh dưỡng dự trữ đủ lớn. Khi cây có bộ lá già khỏe hàm lượng carbohydrate tăng cao, tăng tích lũy tinh bột trong thân cành và tăng tỷ lệ phân hóa mầm hoa. Ngược lại, cây bị đốt đọt sớm thường không tích lũy đủ năng lượng, dẫn đến hoa ra yếu, hoa thưa, dễ xổ bông.

Với những vườn sầu riêng đang mang trái, việc đốt đọt có thể hạn chế đọt non trong ngắn hạn nhưng dễ làm suy giảm bộ lá, ảnh hưởng đến khả năng quang hợp và tích lũy dinh dưỡng của cây. Trong khi đó, kỹ thuật dìu đọt giúp lá nhanh trưởng thành, tăng hiệu quả quang hợp, duy trì nguồn dinh dưỡng ổn định cho quá trình nuôi trái, từ đó hạn chế rụng trái sinh lý và nâng cao chất lượng trái thương phẩm.

2.3. Hạn chế tình trạng suy cây sau xử lý hoa

Nhiều vườn sầu riêng gặp tình trạng cây xuống sức nhanh sau khi xử lý ra hoa, nguyên nhân chủ yếu là do cây không được tích lũy dinh dưỡng đầy đủ từ giai đoạn trước đó, việc dìu đọt giúp cây hoàn thiện cơi lá cuối, tăng khả năng dự trữ năng lượng, duy trì sức sinh trưởng ổn định nhờ đó cây phục hồi nhanh hơn khi mang trái. 

2.4. Giảm nguy cơ bật đọt trở lại

Nhiều trường hợp đốt đọt mạnh khiến cây phản ứng ngược bằng cách phát sinh đọt mới sau một thời gian ngắn, điều này làm mất cân bằng dinh dưỡng và gây khó khăn cho quá trình xử lý ra hoa. Kỹ thuật dìu đọt giúp cây kết thúc sinh trưởng tự nhiên, từ đó giảm nguy cơ bật đọt ngoài ý muốn

2.5. Dìu đọt giúp ổn định dinh dưỡng trong giai đoạn nuôi trái

Trong điều kiện thời tiết mưa nắng xen kẽ, nhiều vườn sầu riêng đang mang trái thường xuất hiện tình trạng phát sinh đọt non liên tục, không ít nhà vườn lựa chọn đốt đọt để hạn chế cạnh tranh dinh dưỡng giữa đọt và trái. Dẫu vậy, nếu xử lý quá mạnh có thể làm bộ lá suy giảm chức năng quang hợp, ảnh hưởng đến khả năng sản xuất và vận chuyển dinh dưỡng phục vụ quá trình nuôi trái.

Kỹ thuật dìu đọt giúp đọt non nhanh chóng hoàn thiện, chuyển sang trạng thái lá trưởng thành và tham gia quang hợp hiệu quả. Khi bộ lá hoạt động ổn định, cây có khả năng tạo ra nhiều carbohydrate hơn để nuôi trái, đồng thời duy trì cân bằng sinh trưởng trong điều kiện thời tiết bất lợi.

Đối với những vườn đang mang trái, việc dìu đọt đúng thời điểm còn giúp hạn chế hiện tượng rụng trái sinh lý, giảm nguy cơ trái phát triển không đồng đều do mất cân đối dinh dưỡng, đồng thời duy trì sức cây tốt hơn cho giai đoạn sau thu hoạch.

Bà con có thể tham khảo đơn giản so sánh giữa dìu đọt và đốt đọt sầu riêng:

3. Khi nào nên tiến hành dìu đọt sầu riêng?

Thời điểm thích hợp nhất để dìu lá sầu riêng là khi đọt đã mở hoàn chỉnh, lá còn màu xanh hoặc lá lụa, cơi đợt cuối chuẩn bị bước vào giai đoạn trưởng thành. Không nên thực hiện quá sớm khi lá còn non yếu hoặc quá muộn khi lá đã già hoàn toàn.

Để hỗ trợ quá trình chuyển lá non sang lá già sinh lý, bà con có thể tham khảo công thức phun qua lá sau: Combi + Mg Kẽm + Siêu lân (10-60-10), phun liên tục 2 – 3 lần, mỗi lần cách nhau 5 ngày. Với công thức trên, khoảng 15 ngày sau lá sẽ già hoàn toàn, khống chế cạnh tranh dinh dưỡng giữa lá non và trái, hạn chế méo trái, rụng trái.

Thay vì áp dụng biện pháp đốt đọt gây nhiều rủi ro cho cây, kỹ thuật dìu đọt đang được nhiều nhà vườn sầu riêng lựa chọn nhờ khả năng giúp lá nhanh trưởng thành, tăng tích lũy dinh dưỡng, tạo nền tảng thuận lợi cho quá trình xử lý ra hoa và hướng đến một vụ mùa đạt năng suất, chất lượng cao.